Veilige Kerk

We willen graag dat je je veilig voelt in de PKN Bennekom. Veilig om te zijn wie je bent, veilig om je geloof te beleven, en veilig om nare of vervelende dingen bespreekbaar te maken, die je zijn overkomen of die je gesignaleerd hebt. Dat geldt voor alle plekken waar we werken en samenkomen.

De werkgroep Veilige Kerk heeft namens de Algemene Kerkenraad uitgewerkt hoe we in de kerk omgaan met veiligheid binnen de wijkgemeenten. Het beleidsplan beschrijft zowel het formele kader (gedragscode, omgangsregels, VOG, vertrouwenspersonen en hoe te handelen bij misstanden) als de menselijke kant: hoe dragen we met elkaar zorg voor een kerk als veilige plaats voor haar leden?

Vertrouwenspersonen

Als je te maken krijgt met ongewenst gedrag, kun je terecht bij onze vertrouwenspersonen. Dat geldt voor leden en niet-leden, man of vrouw, jong of oud. Ook als je denkt dat je je zelf op een ongewenste manier hebt gedragen, kun je contact opnemen. Lukt het je niet om een nare of vervelende ervaring bespreekbaar te maken, of wil je advies? Onze vertrouwenspersonen helpen je graag — ook anoniem.

De vertrouwenspersonen zijn aangesteld vanuit een gezamenlijk Hervormd-Gereformeerd overleg en bedienen daarmee zowel de Hervormde Gemeente als de Gereformeerde Kerk in Bennekom. De keuze van een vertrouwenspersoon is vrij en niet afhankelijk van tot welke wijkgemeente je behoort.

Onze vertrouwenspersonen:


Iwan van den Berg — 06-19278263 (telefoon en WhatsApp)


Janneke van Beek — 06-25076809 (telefoon en WhatsApp)

Margreet Boer (nadere gegevens volgen nog)

E-mail: vertrouwenspersonen@veiligekerkbennekom.nl

De vertrouwenspersonen gaan vertrouwelijk om met de informatie en rapporteren niet over inhoudelijke zaken aan de wijkkerkenraden.


Wat doen vertrouwenspersonen wel en niet?

De vertrouwenspersonen staan naast het gemeentelid dat zich bij hen meldt en bieden ondersteuning. Afhankelijk van de situatie kunnen zij verwijzen, de melder bijstaan in gesprekken met anderen en bij aangiftes of klachtenprocedures.

Zij doen geen werk waarin anderen gespecialiseerd zijn: ze doen niet aan waarheidsvinding, gaan niet zelf op onderzoek uit, en zijn geen therapeut, mediator, pastoraal medewerker of advocaat. Ook zijn ze geen aanspreekpunt voor 'gewone' kerkelijke conflicten.

Aannamebeleid

Voordat een vrijwilliger in de kerk een taak op zich neemt, hebben we vaak eerst een gesprek — ook als we de vrijwilliger al kennen. In dat gesprek bespreken we wat we van elkaar verwachten, waarom de vrijwilliger deze taak wil doen, welke ervaring hij of zij heeft, en de gedragscode.

Ook tijdens vergaderingen van werkgroepen komt het thema Veilige Kerk regelmatig aan bod. Door onze ervaringen samen te bespreken, leren we hoe we ons (vrijwilligers)werk zo goed mogelijk kunnen doen.

Gedragscode

We hebben een gedragscode opgesteld waarin staat hoe we met elkaar omgaan. Deze gaat over allerlei vormen van (on)gewenst gedrag: pesten, geheimhouding, omgaan met spullen van anderen, en seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Onze gedragscode is gebaseerd op de gedragscode van In Veilige Handen en de Beroepscode en gedragsregels voor Predikanten en Kerkelijk Werkers. De gedragscode geldt voor alle beroepskrachten, kerkenraadsleden en vrijwilligers met een leidinggevende, coördinerende of verzorgende taak. Bij benoeming wordt de gedragscode overhandigd en besproken.

De kern van de gedragscode

  1. Veilige omgeving — we werken samen aan een sfeer waarin iedereen zich veilig en gerespecteerd voelt en vrijuit het geloof kan beleven.
  2. Respect — we benaderen anderen niet op een manier die hun waardigheid of integriteit aantast. Dit geldt in het bijzonder voor minderjarigen en andere kwetsbaren.
  3. Geheimhouding en privacy — we gaan zorgvuldig om met vertrouwelijke en persoonlijke informatie.
  4. Integriteit — we respecteren elkaars lichamelijke integriteit en gaan terughoudend om met fysiek contact.
  5. Taalgebruik — respectvol, geen ongepaste vragen, roddels of kwetsende opmerkingen, ook niet via digitale kanalen.
  6. Financiële belangen — we vermijden elke vorm van belangenverstrengeling.
  7. Seksueel misbruik — in geval van (vermoedens van) misbruik volgen we het landelijke PKN-protocol.
  8. Cultuur van openheid — we zijn alert op signalen van ongewenst gedrag en spreken elkaar respectvol aan.

Omgangsregels

Naast de gedragscode (voor mensen met verantwoordelijkheid) hanteren we omgangsregels binnen groepen — afspraken die je in een groep met elkaar maakt over hoe je met elkaar omgaat. Deze worden op vaste momenten besproken, bijvoorbeeld aan het begin van het seizoen of bij de start van een nieuwe groep.

Een beknopte set omgangsregels:

  1. Iedereen in de kerk hoort erbij, telt mee en wordt gerespecteerd.
  2. We werken samen aan een sfeer waarin iedereen zich veilig kan voelen en vrijuit het geloof kan beleven. We zetten ons in voor een cultuur van openheid.
  3. We respecteren de grenzen van onszelf en de ander. We overschrijden geen fysieke, mentale of seksuele grenzen. Waar nodig spreken we elkaar hierop aan.

Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)

Met ingang van 1 juli 2025 is het verplicht voor bepaalde groepen vrijwilligers binnen de kerk een VOG te tonen. Een VOG wordt aangevraagd bij onder andere:

  • Alle ambtsdragers
  • Iedereen met pastorale taken namens de kerk
  • Vrijwilligers die regelmatig (bege)leiding geven aan minderjarigen of kwetsbare mensen
  • Vrijwilligers die herhaaldelijk als enige volwassene samen zijn met minderjarigen of kwetsbare mensen
  • Vertrouwenspersonen

De geldigheidstermijn is vier jaar. De VOG's worden niet door de kerk bewaard; wel wordt gedocumenteerd wie een VOG heeft kunnen laten zien. Meer informatie: protestantsekerk.nl/kerkenraad/vog.

Het vier-ogen-principe

Bij groepen met minderjarigen zijn er altijd minimaal twee personen als leiding aanwezig. Dat hoeven niet altijd twee volwassenen te zijn — een volwassene en een jongere kan ook. De twee personen hoeven ook niet altijd in dezelfde ruimte te zijn, als de toegang tot de ruimten maar open is (ramen, glas in of naast de deur, deur open).

Dit principe geldt onder andere bij catechisatie, kindernevendienst, jeugdclub en crèche. Het is niet alleen goed om misbruik te voorkomen, maar ook fijn als een kind naar het toilet moet of terug naar de ouders wil — je staat er niet alleen voor.

Wat te doen bij ongewenst gedrag?

Soms gaat het mis, of lijkt het daarop. Het landelijke "Protocol voor gemeenten die geconfronteerd worden met mogelijk (seksueel) misbruik in pastorale en gezagsrelaties" geeft inzicht in wat je kunt doen. Klachten over vermeend misbruik worden niet door de lokale kerkenraad behandeld, maar door speciaal door de landelijke PKN ingestelde regionale colleges.

De stappen die je kunt zetten:

  • Eerste stap: spreek de persoon aan, of iemand uit de wijkkerkenraad.
  • Liever buiten de leiding om? Neem contact op met de vertrouwenspersonen.
  • Bij ernstige zaken: ook aangifte bij de politie is mogelijk.

De vertrouwenspersonen kunnen je ondersteunen bij het eventueel melden van de klacht bij het regionale college, en kunnen samen met jou pastorale hulp vanuit de PKN Bennekom afstemmen.

Zorg voor elkaar

In een veilige gemeente moet iedereen zich veilig kunnen voelen. Gemeenteleden kunnen ook buiten de kerkelijke context slachtoffer zijn geworden, bijvoorbeeld door geweld, criminaliteit of seksueel misbruik elders. Voor hun verhaal is aandacht in het pastoraat — ook in de formulering van gebeden, liederen en preken. Ook voor daders is er pastorale zorg en aandacht.

Bewustwording

Het thema Veilige Kerk krijgt met regelmaat aandacht binnen onze gemeente: in kerkdiensten, vieringen, gebeden, gespreksgroepen, catechese en gemeentebijeenkomsten, en via artikelen in Bij-Eén en op de website. Jaarlijks evalueert de Algemene Kerkenraad het beleid aan de hand van het verslag van de vertrouwenspersonen.

Documenten

Landelijke documenten PKN

Het Beleidsplan Veilige Kerk is vastgesteld door de Algemene Kerkenraad op 4 november 2025 en wordt elke vier jaar geëvalueerd.

 

terug
×