vrijdag 18 mei 2012
 
 

 Beschrijving van het instrument Minimaliseren
Het instrument is gebouwd door Dethleff Onderhorst en hij signeerde het instrument met:
‘Dethleff Onderhorst, Meester Orgelmaaker Amsterdam 1762’.
Het meubel heeft de vorm van een schrijfkabinet. Het is uitgevoerd in eiken en met noten gefineerd. Het kabinet wordt bekroond door een harpspelende David, geflankeerd door twee musicerende engelen.
Het heeft de volgende dispositie

Holpijp 8’ B/D
Prestant 8’ D
Prestant 4’ B/D
Fluit 4’ B/D
Octaaf 2’ B/D
Quint 11/3’ B
Sesquialter II D
Tremulant
Aangehangen pedaal C – f manuaalomvang C – d’’’
Het orgel is beschreven door Dr. A.J. Gierveld in diens dissertatie Het Nederlandse huisorgel in de 17e en 18e eeuw (1977), p. 253 en 254, nummer 252 huisorgelcatalogus. Onderstaande beknopte gegevens over de orgelmaker en zijn werk zijn hieraan ontleend.

Didelof (Deetlef) Onderhorst werd in 1715/1716 geboren. Hij was afkomstig uit het Duitse Holsteyn. In 1749 ging hij te Amsterdam in ondertrouw. Hij woonde en werkte hoofdzakelijk in Amsterdam (met een korte onderbreking in Den Haag in 1763). Zijn werk bestaat in hoofdzaak uit onderhoud en vernieuwing van kerkorgels en de bouw van huisorgels. Er is stilistische verwantschap met het werk van Christian Müller en met het werk van J. S. Strümphler aanwijsbaar. Zijn sterfdatum is onbekend.
Hij mag worden beschouwd als een begaafd orgelmaker. We citeren Gierveld uit zijn dissertatie, pagina 33:
Voor de periode van 1750 tot 1770 kom ik o.a. tot de volgende conclusies:
1. Amsterdam was het enige centrum van betekenis.
2. Deetlef Onderhorst moet als de belangrijkste bouwer beschouwd worden.
    
 Restauratie Minimaliseren
Onderhorst maakte tenminste zestien kabinetorgels. Daarvan gingen er acht verloren. Ook een deel van de nog bestaande instrumenten heeft de duur der eeuwen niet gaaf overleefd. Dit orgel uit 1762 is, mede door de grote zorg van de vroegere bezitters, nagenoeg origineel en werd niet eerder gerestaureerd. Het is thans onbespeelbaar.

Daarom zijn er plannen uitgewerkt voor een zorgvuldige restauratie. Deze plannen hebben als grondhouding terughoudendheid en piëteitvol. Want: Adel verplicht.
Met het restauratiewerk wordt op korte termijn begonnen en zal worden uitgevoerd door de firma Flentrop Orgelbouw bv. te Zaandam. Als adviseur is aangetrokken de heer Jan Jongepier te Leeuwarden.
Vanuit onze Hervormde gemeente wordt het project, al vanaf de verwerving in 2004, gecoördineerd door de voor dit doel opgerichte ‘Stichting Kabinetorgel 1762 Onderhorst ‘.
Tijdens het reeds afgelegde traject verkreeg het kabinetorgel de status van Rijksmonument.

Voor meer informatie kunt u mailen naar wouter.hol@zonnet.nl

januari, 2008
    

Copyright 2010 (c) Hervormde Gemeente Bennekom